Facebook YouTube Instagram Twitter

Kalendarz

Muzeum

Wystawa stała "Z dziejów Łodzi. Historia - Kultura - Codzienność"

Heading Photo

 

Zabytkowe wnętrza

Zabytkowe wnętrza Pałacu Poznańskich dają zwiedzającym niepowtarzalną okazję, aby poczuć atmosferę architektury rezydencjonalnej z przełomu XIX i XX wieku oraz przez chwilę pożyć życiem miejscowej burżuazji przemysłowej. Burzliwe losy nieruchomości przy ulicy Ogrodowej doprowadziły do częściowej przebudowy i dewastacji budynku. W niezmienionym stanie ocalały jedynie nieliczne sale reprezentacyjne, a także cześć apartamentu mieszkalnego - głównie wystrój sypialni i niektóre sufity. W wyniku prac konserwatorskich, prowadzonych przez Muzeum Miasta Łodzi, zabytkowe pomieszczenia odzyskały dawną świetność. Wystrój części z nich jest wynikiem prac rekonstrukcyjnych, podczas których dołożono wszelkich starań, by jak najdokładniej nawiązać do pierwotnego wyglądu pałacowych wnętrz. Odtworzone i zaadaptowane pomieszczenia z jednej strony są salami ekspozycyjnymi, z drugiej zaś pełnią rolę recepcyjną i użytkową. Mimo wielu perypetii, jakie przeszedł Pałac Poznańskich, budynek nadal pełni swoją pierwotną reprezentacyjną funkcję.

Po przekroczeniu progu Muzeum zwiedzających wita przestronny hall z paradną klatką schodową, wyłożoną secesyjną mahoniową boazerią. Z prawej strony usytuowany jest gazowy kominek ozdobiony dekoracją roślinno-kwiatową z wkomponowanym monogramem „P”. To swego rodzaju herb właściciela, który powtarza się wielokrotnie w pałacowym wystroju.

 

_mg_2752_mg_2756_mg_2761_mg_2771
_mg_2790_mg_2794_mg_2796

Na pierwszym piętrze znajduje się Sala Lustrzana o wysokości dwóch kondygnacji. Została ona częściowo zrekonstruowana po zmianach, dokonanych w czasie okupacji hitlerowskiej. W dolnej części odtworzono drewnianą malowaną boazerię z lustrami, zaś w górnej, która ma oryginalną dekorację sztukatorską, nawiązującą do sztuki empire, przywrócono pierwotną kolorystykę i złocenia. Dzięki świetnej akustyce w Sali Lustrzanej odbywają się liczne koncerty i widowiska.

 

4_sala_balowa4_sala_balowa15_wystawa_mg_2275
_mg_2281_mg_2289_mg_2290_mg_2293
_mg_2296_mg_2939_mg_2941_mg_2946
_mg_2949_mg_2958

Chcąc przemieścić się z Sali Lustrzanej do Dużej Jadalni można przejść przez reprezentacyjne saloniki o układzie amfiladowym zwane brązowym i bordowym. Z pierwotnego wystroju zachowały się jedynie dekoracje sufitów. Zostały w nich zaaranżowane wystawy stałe, które ukazują tendencję wspierania artystów i inicjatyw kulturalnych środowisk twórczych przez fabrykantów, którzy byli na przełomie XIX i XX wieku najbogatszymi łodzianami. W salonie w sposób symultaniczny zostały ukazane dwa problemy i tendencje w sztuce XIX i XX w. w oparciu o meble i różnorodne przedmioty oraz twórczość najstarszych artystów pochodzących z Łodzi, lub w szczególny sposób z nią związanych. Uzupełniają ekspozycję wyroby rzemiosła artystycznego stanowiące ozdobę stołów bogatego łódzkiego mieszczaństwa na przełomie wieków, porcelanowe serwisy, srebrne patery o wzorach nawiązujących do stylów i secesji, a także dekoracyjne szkło z wytwórni Emila Galle. Komplet mebli w stylu Ludwika Filipa pochodzący z warszawskiej wytwórni Jakuba Simmlera i fortepian marki Krall i Seidler-tworzą klimat sprzyjający salonowej atmosferze.

 

_mg_2378_mg_2381_mg_2384_mg_2385
_mg_2387_mg_2405_mg_2411

Duża Jadalnia jest najbardziej reprezentacyjnym wnętrzem Pałacu. Jej dolna kondygnacja obudowana jest dębową boazerią z wkomponowanym kredensem i kominkiem. Górna stanowi sztukatorski fryz obiegający salę, wypełniony rzeźbami alegorycznymi oraz malowidłami autorstwa Samuela Hirszenberga. Nie ma osoby, na której monumentalność stylu sali nie zrobiła piorunującego wrażenia. Dodatkową atrakcją jest dekoracja stanowiąca swoistą opowieść o rodzinie Poznańskich, przypominająca o ich żydowskim pochodzeniu.

 

_mg_2422_mg_2743_mg_2746_mg_2968
_mg_2971_mg_2978_mg_2981_mg_2987
_mg_2991_mg_2995_mg_2997

W bezpośrednim sąsiedztwie Dużej Jadalni od ulicy Zachodniej znajduje się pokój karciany z zachowanym oryginalnym wystrojem, który mógł pełnić rolę palarni. Pomieszczenie połączone jest z pokojem bilardowym. Oba mają podobny dębowy wystrój o secesyjnej dekoracji i są łącznikiem pomiędzy częścią reprezentacyjną Pałacu a skrzydłem bocznym, w którym znajduje się apartament mieszkalny. Od ulicy Zachodniej zachowały się dwa najciekawsze pokoje. Jeden z nich to mała jadalnia, wyłożona dębową boazerią z eklektyczną dekoracją, której blasku dodają dwa duże belgijskie lustra oraz kasetonowy sufit. Sąsiaduje on z pokojem kominkowym, który zamyka ciąg pomieszczeń apartamentu i kiedyś przylegał do ogrodu zimowego. Największe wrażenie w tym pokoju robi bogaty, złocony kasetonowy sufit. W pokojach od ulicy Zachodniej urządzone są wystawy stałe Muzeum Miasta Łodzi poświęcone Władysławowi Reymontowi, Julianowi Tuwimowi, Jerzemu Kosińskiemu, Karlowi Dedeciusowi, Aleksandrowi Tansmanowi i Arturowi Rubinsteinowi. Rozpoczynają one ciąg ekspozycji należących do Panteonu Wielkich Łodzian zaaranżowane w formie gabinetów.

 

_mg_2440_mg_2450_mg_2460_mg_2467
_mg_2469_mg_2616_mg_2623_mg_2634
_mg_2703_mg_2711_mg_2720_mg_2721
_mg_2727_mg_2730_mg_2740

Od strony ogrodu znajdują się cztery połączone amfiladowo pokoje, które tworzą zespół dawnych sypialni. Dwa z nich stanowią jednorodną całość – to pokój do spania połączony szafami ubraniowymi z gotowalnią, czyli garderobą., wyłożony mahoniową boazerią z secesyjną dekoracja. Dwa pozostałe pokoje, należące do zespołu sypialni miały prawdopodobnie odmienny wystrój , wynikający z podziału na męską i damską sypialnię. W jednym z nich zachował się sufit o dekoracji neorokokowej o secesyjnej formie.

 

_mg_2510_mg_2514_mg_2526_mg_2530
_mg_2532_mg_2576_mg_2585_mg_2586
_mg_2604_mg_2606_mg_2608_mg_2666
_mg_2668_mg_2671_mg_2675_mg_2681
_mg_2686_mg_2688_mg_2698

 


 

Panteon Wielkich Łodzian to cykl wystaw, usytuowanych w pokojach apartamentu mieszkalnego i w innych pałacowych pomieszczeniach. Ekspozycje zaaranżowane w formie gabinetów, ukazują sylwetki znakomitych łodzian: Jana Karskiego, Władysława Reymonta, Juliana Tuwima, Jerzego Kosińskiego, Karla Dedeciusa, Aleksandra Tansmana i Artura Rubinsteina.

Jan Karski - Gabinet prof. Jana Karskiego
Jan Karski (1914-2000) był pierwszym z kurierów Polskiego Państwa Podziemnego, który w 1942 roku dotarł do Londynu, a potem do Waszyngtonu, gdzie przekazał najwybitniejszym politykom i dyplomatom zatrważające wieści o Zagładzie. Karski był także jeńcem sowieckim i więźniem nazistów. Amerykanie okrzyknęli go jednym z najwybitniejszych profesorów polskiego pochodzenia wykładającym na uczelniach w USA. Jeszcze jako Jan Kozielewski wychowywał się w Łodzi w rodzinie katolickiej, wyjątkowo otwartej na inne wyznania i kultury. Można zaryzykować stwierdzenie, że gdyby nie łódzkie dzieciństwo, nie byłoby emisariusza Karskiego, alarmującego świat o zagładzie narodu żydowskiego. Chociażby dlatego nie mogło w Panteonie Wielkich Łodzian zabraknąć gabinetu, prezentującego kolekcję memorabiliów profesora Jana Karskiego.

Gabinet Profesora Jana Karskiego powstał w Muzeum (Historii) Miasta Łodzi 2 października 1999 roku. Został on włączony do Panteonu Wielkich Łodzian, cyklu stałych ekspozycji poświęconych znanym łodzianom. Jan Karski osobiście dokonał jego otwarcia, tak jak rok wcześniej złożył deklarację podarowania rodzinnemu miastu pamiątek swojego życia i dokonań. Świadomy wybór miejsca podkreślił rolę, jaką odegrała wielokulturowa Łódź w życiu słynnego kuriera. Idea wystawy zaczęła się urzeczywistniać dzięki poparciu władz miasta, zaangażowaniu lokalnych mediów oraz otwartości Muzeum (Historii) Miasta Łodzi. Wśród podarowanych przez Jana Karskiego pamiątek szczególną wartość posiadają najwyższe państwowe, cywilne i wojskowe odznaczenia: Order Orła Białego i Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari oraz medal Instytutu Pamięci Jad Waszem, a także dyplomy: Honorowego Obywatela Państwa Izrael i Sprawiedliwego wśród Narodów Świata oraz doktoraty honoris causa polskich i amerykańskich uniwersytetów. Całość stanowi bezcenny i jedyny w swoim rodzaju zbiór memorabiliów związanych z życiem i działalnością profesora. Ta nietypowa ekspozycja jest również ciekawą formą powrotu Jana Karskiego do Polski i Łodzi. W 2014 roku, w związku ze stuleciem jego urodzin oraz w ramach obchodów Roku Jana Karskiego, Muzeum przygotowało projekt modernizacji Gabinetu Profesora Jana Karskiego. Celem przedsięwzięcia było stworzenie nowej wystawy, która zachowując dotychczasowy „gabinetowy” charakter, dzięki wykorzystaniu nowoczesnych środków wystawienniczych, pozwoli na prezentację obiektów oraz nowych materiałów archiwalnych i audiowizualnych. Prezentacja materiału w układzie problemowo-chronologicznym została wzbogacona wybranymi wypowiedziami Jana Karskiego. Wyeksponowane zostały wątki związane z łódzkim okresem życia bohatera wystawy, w tym wspomnienia z lat młodości. W nowej odsłonie zostały przedstawione również zagadnienia związane z historią misji kurierskich podczas II wojny światowej oraz amerykański rozdział życia profesora. Najważniejszą wartością ekspozycji pozostaje kolekcja memorabiliów podarowana osobiście przez Jana Karskiego. Wernisaż wystawy zatytułowanej "...więcej niż bohater" odbył się 24 kwietnia 2014 r.

Projekt edukacyjny wokół postaci Jana Karskiego

Pobierz bezpłatny katalog

7652765476567657
7660766276657667
7668766976717672
7673767676787680
7684

Wystawa sfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Marek Edelman i Alina Margolis - Życie jest najważniejsze...
Wystawa opowiada o człowieku, który nigdy nie był bierny wobec otaczającej rzeczywistości, który poprzez nacisk na utrwalanie pozytywnych wartości gotowy był do poświęceń i odpowiedzialności obywatelskiej. Na ekspozycji znajdują się fotografie, meble oraz rzeczy osobiste Marka Edelmana i jego żony Aliny Margolis (uczestniczki powstania warszawskiego, lekarza pediatrii, działaczki społecznej m.in. organizacji Lekarze bez Granic, po 1989 założycielki Fundacji Dzieci Niczyje). Na wystawie prezentujemy również materiał ikonograficzny przedstawiający getto warszawskie w którym Marek Edelman spędził lata II wojny światowej. Zdjęcia udostępnione zostały przez Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie.

Marek Edelman - wraz z wybuchem wojny stał się jednym z przywódców socjalistycznej młodzieży żydowskiej w warszawskim getcie; jeden z pierwszych instruktorów grup bojowych Bundu; począwszy od 1942 roku członek Komendy Żydowskiej Organizacji Wojskowej (ŻOB); jeden z organizatorów i dowódców akcji zbrojnej prowadzonej w getcie warszawskim w kwietniu i maju 1943 roku, Następnie, w sierpniu 1944 roku żołnierz powstania warszawskiego; jedyny członek sztabu głównego ŻOB mieszkający po wojnie w Polsce: działacz społeczny i polityczny, lekarz kardiolog.

Marek Edelman powiedział "W zasadzie najważniejsze jest życie, a jak już jest życie, to najważniejsza jest wolność, a potem oddaje się życie za wolność. Wtedy już nie wiadomo, co jest najważniejsze".

 

Władysław Stanisław Reymont - Władysław Stanisław Reymont i Ziemia obiecana
Władysław Stanisław Reymont (1867-1925) był polskim pisarzem, współpracownikiem m.in. „Kuriera Codziennego”, „Głosu” i „Tygodnika Ilustrowanego” oraz laureatem Nagrody Nobla. Jako wnikliwy obserwator, w swoich powieściach podejmował takie tematy jak: spirytyzm (Wampir), ludomania (Chłopi), antyurbanizm (Ziemia obiecana) czy podróżowanie (Marzyciel). Reymont był od urodzenia związany z ziemią łódzką, a w kwietniu 1896 roku przeprowadził się na kilka miesięcy do Łodzi, aby zmierzyć się z napisaniem powieści o fascynującym go „kosmopolitycznym młynie”. W książce Ziemia obiecana Łódź została uwieczniona przez pisarza, jak niewiele miast w dziejach literatury. Dynamicznie rozwijająca się metropolia, zaludniona przez wielokulturowe tłumy nie jest tylko tłem do wydarzeń, a samym bohaterem powieści. Chociażby za opis Łodzi w Ziemi obiecanej, który do dziś stanowi wzór opisu literackiego, Reymontowi należy się miejsce w Panteonie Wielkich Łodzian. Ekspozycja, prezentująca życie i twórczość literacką noblisty, mieści się w dawnym męskim saloniku karcianym, wyposażonym w autentyczne meble, należące do rodziny Reymontów. Wystawa przedstawia m.in. reprodukcje fotografii pisarza, jego najbliższych, honorowe odznaczenia, a także różnojęzyczne wydania największych dzieł Reymonta. Na ekspozycji znajdują się również fotosy z filmu Ziemia obiecana Andrzeja Wajdy, w którym wnętrza Pałacu Poznańskich zagrały same siebie. Doskonałym uzupełnieniem wątku filmowego wystawy są fotografie z imprezy z udziałem reżysera i odtwórców głównych ról, która miała miejsce w Muzeum Historii Miasta Łodzi w 25 rocznicę premiery Ziemi obiecanej.

 

_mg_2703_mg_2705_mg_2708_mg_2709
_mg_2710_mg_2714_mg_2719dsc_0006
dsc_0177dsc_0179reymont


Julian Tuwim - A ja Łódź wolę! Literackie ślady Juliana Tuwima
Julian Tuwim (1894-1953) był polskim poetą żydowskiego pochodzenia, jednym z najpopularniejszych twórców dwudziestolecia międzywojennego. Wraz z przyjaciółmi po fachu założył kabaret Pikador oraz grupę literacką Skamander. Współpracował z tygodnikiem „Wiadomości Literackie”, a także tłumaczył poezję z rosyjskiego, niemieckiego, francuskiego i łaciny. Urodził się w Łodzi i był związany z tym miejscem intymnymi uczuciami rodzinnymi, młodzieńczymi przyjaźniami i miłościami oraz pierwszymi fascynacjami intelektualnymi i literackimi. Sentyment dla rodzinnego miasta, tak czytelny w twórczości wielkiego Skamandryty, wpisuje go w poczet Panteonu Wielkich Łodzian. Ekspozycja została zaaranżowana w saloniku bilardowym wyposażonym w meble, pochodzące z okresu międzywojennego – biurko i lampę. Zachowało się także wieczne pióro ze złotą stalówką należące do Tuwima. Zbiór dokumentów prezentowany na wystawie dotyczy głównie emigracyjnego rozdziału życia poety na kontynencie amerykańskim. Są tu cenne rękopisy, listy od pisarzy i wydawców, maszynopis Kwiatów polskich z odręcznymi dopiskami autora, a także pierwsze wydania książek poetyckich z dedykacjami dla przyjaciół oraz skórzaną teczkę z papierem listowym z naniesionym imieniem i nazwiskiem poety. Ekspozycję wzbogacają liczne fotografie Tuwima, udostępnione przez Muzeum Literatury w Warszawie.

 

_mg_2621_mg_2634_mg_2641_mg_2643
_mg_2644_mg_2648_mg_2654dsc_0061
dsc_0068dsc_0085dsc_0091dsc_0093
tuwim


Jerzy Kosiński - Życie jak bestseller
Jerzy Kosiński (1933-1991) był wywodzącym się z żydowskiej rodziny pisarzem, tworzącym w języku angielskim. Jego kontrowersyjne książki tj.: Malowany ptak, Wystarczy być czy Kroki stały się w bestsellerami, a ich autor otrzymał szereg najbardziej prestiżowych światowych nagród literackich i filmowych. Kosiński znany jest także jako fotograf, wykładowca uniwersytecki, a przede wszystkim jedyny w swoim rodzaju skandalista. Artysta urodził się w Łodzi w rodzinie Lewinkopfów, która zmieniła nazwisko w czasie II wojny światowej, kryjąc się przed napływającą falą Zagłady. Wrócił do rodzinnego miasta dopiero w 1947 roku, gdzie skończył Gimnazjum im. Stefana Żeromskiego, a następnie dwa fakultety na Uniwersytecie Łódzkiem. Zanim na 31 lat wyjechał do Stanów Zjednoczonych, by tam stać się ulubieńcem Amerykanów, ukształtowało go łódzkie środowisko akademickie i artystyczne. Dlatego w Panteonie Wielkich Łodzian, w jednym z pokoi mieszkalnych Pałacu, prezentowana jest kolekcja pamiątek po wybitnym twórcy, przekazana do Muzeum przez żonę Catherine von Frauenhofer-Kosiński (Kiki), po jego samobójczej śmierci. Ekspozycja zawiera bogaty materiał ikonograficzny związany w dzieciństwem, młodością i edukacją w Polsce, a także dojrzałym życiem twórczym w Ameryce (m.in.: fotografie pisarza z Andy Warholem, Czesławem Miłoszem, Romanem Polańskim czy Arthurem Millerem). Na wystawie znajdują się także dokumenty, listy, książki w wielu językach, liczne nagrody, przedmioty osobiste oraz materialne dowody jego różnorodnych pasji (m.in. narciarstwo czy fotografia).

 

_mg_2501_mg_2503_mg_2505_mg_2508
dsc_0025kosiskipict0001

 

Karl Dedecius - Między dwoma przylądkami mowy
Karl Dedecius (1921-2016) był najwybitniejszym tłumaczem i znawcą polskiej literatury w Niemczech, a także twórcą i pierwszym dyrektorem Niemieckiego Instytutu Kultury Polskiej w Darmstadt. Przetłumaczył dzieła ok. 300 pisarzy polskich, m.in. Mickiewicza, Miłosza, Szymborskiej, Różewicza, Leca, Herberta i Wojtyły. Wydał 50-tomową serię Polnische Bibliothek (Biblioteka Polska). Opublikował ponad 100 pozycji książkowych, w tym liczne antologie (m.in.: Panorama literatury polskiej XX wieku), książki poetyckie twórców polskich oraz zbiory esejów o piśmiennictwie polskim XX wieku. Dzięki swemu posłannictwu tłumacza przez dziesięciolecia budował porozumienie polsko-niemieckie, przybliżał czytelnikowi niemieckojęzycznemu wielowiekowy dorobek literatury polskiej. Urodził się w Łodzi w rodzinie Niemców i choć po wojnie nie wrócił do rodzinnego miasta, był jednym z najbardziej znanych łodzian na świecie. Jako autor hasła: „Łodzianie wszystkich krajów łączcie się”, otrzymał swoje miejsce w Panteonie Wielkich Łodzian. Na wystawie, mieszczącej się w jednym z pokoi mieszkalnych Pałacu, znajdują się zdjęcia ilustrujące nierozerwanie związaną z Łodzią młodość Dedeciusa. Można znaleźć tu również liczne książki wydane i napisane przez wybitnego tłumacza oraz przyznane mu odznaczenia, medale, dyplomy i doktoraty honoris causa. Niezwykle ciekawą częścią ekspozycji są listy, kartki pocztowe, wyklejanki i telegramy, dokumentujące kontakty Dedeciusa z najwybitniejszymi polskimi poetami.

 

_mg_2490_mg_2495_mg_2496_mg_2497
dedecius


Galeria Muzyki im. Artura Rubinsteina
W skład Panteonu Wielkich Łodzian wchodzą wystawy poświęcone znakomitym literatom, dyplomatom, wykładowcom, tłumaczom, a także muzykom. Tym ostatnim poświęcona jest Galeria Muzyki im. Artura Rubinsteina, mieszcząca się w apartamentach mieszkalnych, małej jadalni i pokoju kominkowym. W Galerii można obejrzeć największą na świecie kolekcję pamiątek po genialnym pianiście urodzonym w Łodzi - Arturze Rubinsteinie (wystawa Muzeum Mistrza Artur) oraz otwartą 15 listopada 2014 r. ekspozycję "Aleksander Tansman - warsztat kompozytora", poświęconą jednemu z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku, która powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

_mg_2429_mg_2430_mg_2433_mg_2437
_mg_2448_mg_2449_mg_2453_mg_2455
_mg_2458_mg_2459_mg_2460_mg_2461
_mg_2482_mg_2483rubinstein



Galeria Muzyki im. Artura Rubinsteina to ekspozycja poświęcona wybitnym muzykom związanym z Łodzią. Stanowi ona fragment cyklu wystaw Panteon Wielkich Łodzian. Galeria znajduje się w apartamentach mieszkalnych, małej jadalni i pokoju kominkowym.


Artur Rubinstein - Muzeum Mistrza Artura
Artur Rubinstein (1887-1982) był genialnym pianistą, niezwykłym interpretatorem dzieł Fryderyka Chopina, wielką indywidualnością muzyczną, a zarazem obywatelem świata  o interesującej osobowości. Urodził się w Łodzi, w licznej żydowskiej rodzinie. Tu pobierał pierwsze lekcje gry na fortepianie. W wieku 10 lat wyjechał do Berlina, by kontynuować naukę. Swoje artystyczne powołanie Artur Rubinstein potwierdził całym 96-letnim życiem, koncertując nieprzerwanie od młodzieńczych lat po kres swoich dni. Osiągnął wszystko, co może osiągnąć pianista. Nagrał ponad 200 płyt, współpracował z najlepszymi orkiestrami i wybitnymi dyrygentami na całym świecie. Dał ponad 6 tysięcy koncertów i recitali w największych salach koncertowych. Uzyskał 9 tytułów honoris causa, otrzymał najwyższe ordery, odznaczenia państwowe, medale, dyplomy i nagrody, a także członkostwo Francuskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1969 roku został laureatem specjalnego Oskara za główną rolę w biograficznym filmie L’Amour de la vie (Kocham życie). Mimo, że na stałe mieszkał w Paryżu, potem w Stanach Zjednoczonych, zawsze chętnie wracał do Polski i aktywnie uczestniczył w odbudowie życia kulturalnego niepodległej Polski. Miał tu także wielu przyjaciół, m.in. Grzegorza Fitelberga, Karola Szymanowskiego, Pawła Kochańskiego, Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego). Żywo interesował się muzyką współczesną, grał m.in. kompozycje Karola Szymanowskiego. Artysta zdobył sympatię i uznanie publiczności nie tylko wspaniałą grą, ale i bezpośredniością, autentycznością, dowcipem, pogodą ducha, miłością do świata i ludzi. Swoje życie opisał w pamiętnikach  Moje młode lata oraz  Moje długie życie. Muzeum Mistrza Artura stanowi obecnie największą na świecie kolekcję poświęconą temu pianiście. Ekspozycja otwarta w 1990 roku mieści się w trzech sąsiadujących ze sobą pomieszczeniach, obejmujących działy: życie, rodzinne, działalność koncertowa oraz odznaczenia, nagrody, medale i dyplomy. W małej jadalni prezentowane są rzeczy osobiste, fotografie przedstawiające Artura Rubinsteina i jego rodzinę, listy m.in. od Karola Szymanowskiego, Juliana Tuwima, Jarosława Iwaszkiewicza, Emila Gilesa, Henryka Szerynga. Centralne miejsce w saloniku zajmuje odlew rąk pianisty. W pokoju kominkowym ukazana jest działalność koncertowa Artura Rubinsteina. Są tutaj fotografie  m.in. z Mediolańskiej La Scali, Carnegie Hall w Nowym Jorku, Tetaro Colon w Buenos Aires. Na uwagę zasługują zdjęcia artysty upamiętniające znajomość z wybitnymi ludźmi świata nauki, kultury i sztuki. W saloniku trzecim zgromadzono liczne nagrody, medale, odznaczenia, dyplomy oraz dowody uznania. Ozdobą sali jest: strój galowy, toga, w której odbierał tytuły doctora honoris causa, Oskar – Nagroda Amerykańskiej Akademii Filmowej, statuetka Emmy oraz szpada Francuskiej Akademii Sztuk Pięknych.


Aleksander Tansman - warsztat kompozytora
Aleksander Tansman (1897-1986) był pianistą, dyrygentem, pierwszym polskim kompozytorem, który zdecydowanie zerwał z wpływami neoromantyzmu, stając się niekwestionowanym współtwórcą neoklasycyzmu w muzyce światowej, obok Strawińskiego, Hindemitha, Poulenca i Caselli’ego. Ceniono go jako kompozytora muzyki orkiestrowej, fortepianowej oraz gitarowej. Czerpał z polskiej i żydowskiej tradycji, choć w jego twórczości widać również silne wpływy francuskiej oraz amerykańskiej kultury. Na całym świecie dzieł Tansmana nie bali się najbardziej znani  i szanowani dyrygenci (Sergiusz Kusewicki, Tulio Serafin, Arturo Toscanini, Leopold Stokowski, Otto Klemperer, Emil Młynarski i Grzegorz Fitelberg). Jego utwory kameralne grały najsławniejsze kwartety smyczkowe,  zaś utwory solowe wprowadzali na estrady wielcy  muzycy: pianiści Walter Gieseking, José Iturbi, Henri Gil-Marchex, Jan Smeterlin, Mieczysław Horszowski, Henryk Sztompka, Zbigniew Drzewiecki’ wokaliści Maria Freud, Jane Bathori, Stanisława Korwin-Szymanowska; skrzypkowie Bronisław Huberman, József Szigeti, Hélčne Jourdan-Morhange i Irena Dubiska oraz wiolonczeliści Pablo Casals, Grigori Piatigorski, Maurice Marechal, Enrico Mai-nardi i Kazimierz Wiłkomirski.
Wybitny wkład Tansmana do muzyki światowej znajduje oficjalne potwierdzenie w wielu nagrodach i odznaczeniach (m.in. japoński Medal Ji-ji Shimpo, Medal Elizabeth Sprague-Coolidge w Waszyngtonie, Prix Hector Berlioz w Paryżu, fotel w Królewskiej Akademii Belgijskiej odziedziczony po Dymitrze Szostakowiczu, komandoria francuskiego Orderu Sztuk i Nauk, członkostwo honorowe i Medal Związku Kompozytorów Polskich). Ponadto, co dwa lata odbywa się w jego mieście rodzinnym, współorganizowany przez Muzeum Miasta Łodzi, Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Indywidualności Muzycznych im. Aleksandra Tansmana.

Ekspozycja jest dostępna w językach: polskim i angielskim i została otwarta 15 listopada 2014 roku, choć swoje miejsce w Muzeum Miasta Łodzi Aleksander Tansman znalazł już w 1996 roku. Jednak z uwagi na zmieniające się wymogi nowoczesnego muzealnictwa konieczna była jej modernizacja. Prowadzona na ekspozycji narracja odwołuje się do pięciolinii i symbolizuje pięć kategorii. Czas – który niczym metrum w muzyce porządkuje wszystkie wydarzenia. Polak – bo Tansman zawsze czuł się Polakiem i stąd wypływały główne cechy jego twórczości. Obywatel świata – bo odwiedził wiele krajów i wszędzie czuł się dobrze, a żadne miejsce nie wydawało mu się nieodpowiednie. Artysta – bo muzyka była główną treścią jego życia. Człowiek – bo muzyka to przede wszystkim ludzkie emocje. Ekspozycja ukazuje i dowartościowuje dziedzictwo muzyczne pozostawione Polsce przez Aleksandra Tansmana – przywołuje postać kompozytora, historię jego życia i twórczości.
Dodatkową wartością wystawy są multimedialne aplikacje angażujące zwiedzających oraz zapoznające ich ze zjawiskami akustycznymi i różnymi sposobami zapisu muzyki. Do dyspozycji gości będą jedyne w Polsce: interaktywne stanowisko dyrygenckie, na którym będzie można poznać tajniki dyrygentury oraz interaktywne studio montażowe, ukazujące z bliska pracę reżysera dźwięku. Co ważne, we wszystkich aplikacjach wykorzystana została koncepcja warstw, czyli możliwość dostosowania na bieżąco przez użytkownika prezentowanych treści do własnego poziomu zainteresowania i kompetencji odbiorczych.
Goście zwiedzający wystawę mogą obejrzeć niezwykle ciekawe pamiątki po kompozytorze, które zostały przekazane do Muzeum Miasta Łodzi przez córki Aleksandra Tansmana, Marianne i Mireille oraz jego biografa, Janusza Cegiełłę. Wśród nich znajdują się liczne zdjęcia artysty, partytury, a także przedmioty towarzyszące mu w życiu zawodowym (np. pulpit kompozytorski - prezent od Igora Strawińskiego), codziennym (np. własnoręcznie wykonana przez córki Tansmana talia kart) oraz w trakcie podróży (np. aparat fotograficzny czy paszport).

Wystawa dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Pobierz bezpłatny katalog

Poniżej prezentujemy scenariusze zajęć z wykorzystaniem obiektu. Zachęcamy nauczycieli do zapoznawania się z materiałami i wykorzystywania ich w codziennej pracy dydaktycznej.

Pobierz scenariusz dla

Klasy 1 - 3 szkoły podstawowej

Klasy 4 - 6 szkoły podstawowej

Gimnazjum

Liceum

Scenariusze stworzone przez studentów Akademii Muzycznej w Łodzi, pod kierunkiem mgr. Katarzyny Kłys - koordynatora Pracowni Edukacji Artystycznej - udostępnione zostały na bezpłatnej licencji Creative Commons Polska.

 

 

7685768876937696
7697770577117719
7721772277247726
7727772877307731
77337735

 


Ekspozycja, urządzona jako gabinet „magnata bawełny” z czasów Łodzi przemysłowej, poświęcona jest przede wszystkim rodzinie Poznańskich. Głównym elementem wystawy są oryginalne pamiątki pozostałe po właścicielach Pałacu: olejny portret Izraela Poznańskiego pędzla warszawskiego malarza Stanisława Heymana, oryginalne meble z wnętrz pałacowych, m.in. stojący zegar i fotel oznaczone rodzinnym monogramem „P”. Na wejściu do gabinetu stoi neogotyckie biurko, a naprzeciwko niego biblioteczka z przełomu XIX i XX wieku. W szafie bibliotecznej prezentowane są fragmenty księgozbioru Maurycego Poznańskiego (syna Izraela). Na biurku wyeksponowany jest garnitur akcesoriów piśmiennych z początku XX wieku, m.in. kałamarz, przycisk do papieru, suszka do atramentu. Archiwalne unikatowe zdjęcia oraz zachowany materiał dokumentacyjny stanowią ciekawą opowieść o historii Pałacu i kompleksu fabrycznego. Wystawa daje także możliwość do prześledzenia dziejów rodu Poznańskich na podstawie drzewa genealogicznego i fotografii rodzinnych.

 


W reprezentacyjnym saloniku, znajdującym się na pierwszym piętrze Pałacu Poznańskich została zaaranżowana ekspozycja Malarstwo artystów żydowskich. Z kolekcji Davida Malka. Z jednej strony prezentowany depozyt stały nawiązuje do tendencji z przełomu XIX i XX wieku, kiedy to właściciele fabryk w istotny sposób wspierali artystów i inicjatywy kulturalne środowisk twórczych. Z drugiej zaś strony to wystawa-pomnik, której idea pojawiła się podczas obchodów 60. rocznicy likwidacji getta łódzkiego.


Właścicielem obrazów jest David Malek, Żyd rumuńskiego pochodzenia. W czasie wojny został wywieziony do Oświęcimia, gdzie poznał dwóch łodzian, którzy tragicznie zmarli na jego oczach. Po latach Malek zapragnął zobaczyć rodzinne miasto swoich przyjaciół. Oczarowany wnętrzami Pałacu Poznańskich postanowił zaprezentować tu swoją kolekcję dzieł sztuki artystów żydowskich. To miejsce wydało mu się adekwatne także ze względu na funkcjonujące w nim ekspozycje muzealne m.in. wnętrza pałacowe należące do fabrykanta żydowskiego pochodzenia czy gabinet Jana Karskiego – świadka Zagłady. Kolekcjoner traktuje sztukę jako lekarstwo na lęk i ból, jako środek do wypierania lub przywoływania przykrych doświadczeń, jako uspokojenie i źródło wzruszeń. W jego zbiorach można wyodrębnić prace artystów dawnych i współczesnych, tych co przeżyli zagładę i tych co zginęli. Pod względem formalnym i treściowym jest ona bardzo zróżnicowana, od obrazów realistycznych, po kompozycje abstrakcyjne. Obejmuje zarówno obrazy olejne, jak i prace na papierze – akwarele, rysunki i grafiki.

Na wystawie w Muzeum Miasta Łodzi pokazywany jest fragment kolekcji Davida Malka. Tym, co łączy wszystkie działa, jest pochodzenie twórców. Znajdują się tu prace zarówno o tematyce żydowskiej, przedstawiające sceny religijne, jak i pejzaże, martwe natury, portrety, akty, sceny rodzajowe i kompozycje abstrakcyjne. Na ekspozycji można obejrzeć obrazy m.in.: impresjonistów, twórców należących do międzynarodowego środowiska artystycznego Szkoły Paryskiej czy malarzy współczesnych. Są tu takie nazwiska, jak: Camille Pissarro, Marc Chagall, Max Libermann, Leo Kahn, Piero Cividalli oraz związani z Łodzią Jakub Markiel, Icchak Lichtenstein i Jankiel Adler. Prezentowany wycinek kolekcji Malka nie ma usystematyzowanego charakteru muzealnego. Ma natomiast wdzięk i indywidualny charakter, mówiący wiele o osobowości właściciela.

_mg_2389_mg_2391_mg_2398


Barwna jesień, soczyste lato czy nieśmiało ogrzewająca słonecznymi promieniami wiosna – każda pora roku jest dobra, by udać się na przechadzkę po urokliwym Ogrodzie Spacerowym, który okala Pałac Poznańskich od strony Centrum Handlowo-Rozrywkowego Manufaktura. Na zwiedzających czekają: spora dawka historii, zaskakujące dzieła sztuki oraz uderzająca swym przepychem architektura rezydencjonalna wkomponowana w bujną przyrodę.

Ogród przylegający do Pałacu Poznańskich, stanowi integralną część kompleksu pałacowo-fabrycznego. W miarę upływu lat i wraz z przebudową rezydencji poddawano go licznym przemianom. Początkowo budynek był otoczony terenem ogrodowo-parkowym typu angielskiego o nieregularnym kształcie alejek. W 1902 roku postanowiono nadać Pałacowi bardziej okazały wygląd i zbudowano półkoliste tarasowe zejście do ogrodu oraz wysunięte widokowe podium, okalane schodami. W niewielkim oddaleniu umieszczono fontannę na rzucie koła, z misą w kształcie czteroliścia. Tarasowe zejście oświetlone było dwiema latarniami gazowymi w formie posągów, przedstawiających strażników rzymskich. Poniżej fontanny, na osi widokowej, powstała tralkowa balustrada z symetrycznie usytuowanymi schodami, prowadzącymi w głąb alejek ogrodu zwanego „spacerowym”. W kompozycji ogrodu, zaprojektowanego przez właściciela łódzkiej firmy ogrodniczej - Leona Grabowskiego, wyróżniały się: krótko strzyżone trawniki, sztuczne jeziorko, kępy drzew, barwne kwietniki i koliste oczko wodne. Ogród ciągnął się do dawnego koryta rzeki Łódki i ograniczony był wzdłuż ulicy Zachodniej murem z bramą, łączącą przyległy do skrzydła bocznego Pałacu parterowy budynek gospodarczy. Dalej, za terenem zielonym rozciągał się ogród warzywny z cieplarnią, oranżerią i strzelnicą, budynkami gospodarczymi oraz mieszkalnymi. W czasie okupacji hitlerowskiej wygląd ogrodu uległ zmianie. Zlikwidowano fontannę. Po wojnie wydłużono skrzydło boczne, a następnie dobudowano skrzydło poprzeczne, ograniczające w znacznym stopniu dawne założenia ogrodowe. Z pierwotnego wyglądu ogrodu do dziś zachowały się: część starego drzewostanu oraz architektura obecnego podjazdu z latarniami w formie posągów, a także rotunda (niegdyś osłaniająca elektryczną pompę wodną) i schodki prowadzące do alejek. W wyniku przeprowadzonych prac konserwatorskich - w miejscu dawnej fontanny, której obrys zaznaczono odmiennym kolorem niż bruk - odtworzono niewielki dziedziniec. Na północny-wschód od dziedzińca, usytuowana została natomiast zabytkowa fontanna ozdobiona rzeźbą, przedstawiającą młodą, nagą kobietę. Autorstwo rzeźby przypisuje się łódzkiemu artyście Wacławowi Konopce.

Figura kobiety, zdobiąca fontannę, to nie jedyna rzeźba, na którą można się natknąć w Ogrodzie Spacerowym. Między drzewami, na trawnikach czy w zakamarkach żywopłotów znajdują się dzieła wybitnych artystów, przedstawicieli różnych pokoleń, różnych postaw twórczych, wykonane z różnych materiałów, odmienne nie tylko formalnie (marmur, granit, piaskowiec, drewno czy sztuczny kamień), ale i treściowo. Większość prac zagościła w ogrodzie Pałacu Poznańskich w ramach projektu Aleja Rzeźb, który nawiązywał do sławnej w latach 70. XX wieku Łódzkiej Galerii Rzeźb, funkcjonującej w obecnym Pasażu Rubinsteina. W Alei Rzeźb, która została otwarta w 2000 roku, prezentowane są dzieła plenerowe pochodzące ze zbiorów Muzeum Miasta Łodzi oraz kolekcji prywatnych. Część z nich została zakupiona przez władze miasta Łodzi, część powstała w ramach projektu Konstrukcja w Procesie, a niektóre zostały wykonane specjalnie na ekspozycję w Muzeum. Podczas spaceru można spotkać prace m.in.: Przemysława Druszcza, Włodzimierza Finke, Rafała Frankiewicza, Michała Gałkiewicza, Andrzeja Jocza, Powała Jocza, Bogdana Wajberga, Zofii Władyki-Łuczak, Olgierda Truszczyńskiego, Jacka Wesołowskiego, Haliny Wincior-Ożerskiej czy Zbigniewa Władyki. Podczas Fokus Łódź Biennale 2010 wystawa została uzupełniona o rzeźbę Jongil Ma – artysty pochodzącego z Korei Południowej. Nie da się przejść obojętnie obok pokaźnej wielkości rzeźby, która składa się z cienkich, białoczerwonych, drewnianych pasków, powyginanych w esy-floresy. Wszystkie działa sztuki znakomicie komponują się z zielenią ogrodu na tle eklektycznej budowli Pałacu Poznańskich.

Skończywszy przechadzkę po Ogrodzie Spacerowym, można udać się na kawę do przytulnych wnętrz Retro Cafe, a w cieplejsze dni zanurzyć się w wygodnym fotelu na pałacowym tarasie. Można także przycupnąć na jednej z ogrodowych ławeczek i odpocząć w otoczeniu miejskiej przyrody. Warto również śledzić kalendarz imprez Muzeum Miasta Łodzi, które w ogrodowych przestrzeniach organizuje w sezonie letnim liczne koncerty, spektakle, wernisaże i inne zdarzenia plastyczne.

 

01-4012000-remont-podjazdu--ukadanie-kostki-190-fontanna-wykopakiska904-7
_mg_2341dsc_0021dsc_0090dsc_0122-mga
dsc_0159dsc_0190dsc_051-7img_6471
kopia-przed-wojna-1ogrd-spacerowypict0015przed-wojna-2
przed-wojnapytki-szklane--paacu012

Zdjęcia prezentowane na stronie są autorstwa: M. Urlich, B. Szafrańska, T. Karpiński, R. Sochala

EmailDrukuj Share on FaceBook

Na skróty

Zobacz też:

Biuletyn

Zapraszamy do lektury biuletynu, w którym znajdziecie Państwo informacje o aktualnych wystawach, wydarzeniach, spotkaniach i koncertach

Szukaj:

Oddziały Muzeum