Facebook YouTube Instagram Twitter

Kalendarz

Muzeum

Wystawa stała "Z dziejów Łodzi. Historia - Kultura - Codzienność" - Panteon wielkich łodzian

Heading Photo

 

Panteon Wielkich Łodzian to cykl wystaw, usytuowanych w pokojach apartamentu mieszkalnego i w innych pałacowych pomieszczeniach. Ekspozycje zaaranżowane w formie gabinetów, ukazują sylwetki znakomitych łodzian: Jana Karskiego, Władysława Reymonta, Juliana Tuwima, Jerzego Kosińskiego, Karla Dedeciusa, Aleksandra Tansmana i Artura Rubinsteina.

Jan Karski - Gabinet prof. Jana Karskiego
Jan Karski (1914-2000) był pierwszym z kurierów Polskiego Państwa Podziemnego, który w 1942 roku dotarł do Londynu, a potem do Waszyngtonu, gdzie przekazał najwybitniejszym politykom i dyplomatom zatrważające wieści o Zagładzie. Karski był także jeńcem sowieckim i więźniem nazistów. Amerykanie okrzyknęli go jednym z najwybitniejszych profesorów polskiego pochodzenia wykładającym na uczelniach w USA. Jeszcze jako Jan Kozielewski wychowywał się w Łodzi w rodzinie katolickiej, wyjątkowo otwartej na inne wyznania i kultury. Można zaryzykować stwierdzenie, że gdyby nie łódzkie dzieciństwo, nie byłoby emisariusza Karskiego, alarmującego świat o zagładzie narodu żydowskiego. Chociażby dlatego nie mogło w Panteonie Wielkich Łodzian zabraknąć gabinetu, prezentującego kolekcję memorabiliów profesora Jana Karskiego.

Gabinet Profesora Jana Karskiego powstał w Muzeum (Historii) Miasta Łodzi 2 października 1999 roku. Został on włączony do Panteonu Wielkich Łodzian, cyklu stałych ekspozycji poświęconych znanym łodzianom. Jan Karski osobiście dokonał jego otwarcia, tak jak rok wcześniej złożył deklarację podarowania rodzinnemu miastu pamiątek swojego życia i dokonań. Świadomy wybór miejsca podkreślił rolę, jaką odegrała wielokulturowa Łódź w życiu słynnego kuriera. Idea wystawy zaczęła się urzeczywistniać dzięki poparciu władz miasta, zaangażowaniu lokalnych mediów oraz otwartości Muzeum (Historii) Miasta Łodzi. Wśród podarowanych przez Jana Karskiego pamiątek szczególną wartość posiadają najwyższe państwowe, cywilne i wojskowe odznaczenia: Order Orła Białego i Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari oraz medal Instytutu Pamięci Jad Waszem, a także dyplomy: Honorowego Obywatela Państwa Izrael i Sprawiedliwego wśród Narodów Świata oraz doktoraty honoris causa polskich i amerykańskich uniwersytetów. Całość stanowi bezcenny i jedyny w swoim rodzaju zbiór memorabiliów związanych z życiem i działalnością profesora. Ta nietypowa ekspozycja jest również ciekawą formą powrotu Jana Karskiego do Polski i Łodzi. W 2014 roku, w związku ze stuleciem jego urodzin oraz w ramach obchodów Roku Jana Karskiego, Muzeum przygotowało projekt modernizacji Gabinetu Profesora Jana Karskiego. Celem przedsięwzięcia było stworzenie nowej wystawy, która zachowując dotychczasowy „gabinetowy” charakter, dzięki wykorzystaniu nowoczesnych środków wystawienniczych, pozwoli na prezentację obiektów oraz nowych materiałów archiwalnych i audiowizualnych. Prezentacja materiału w układzie problemowo-chronologicznym została wzbogacona wybranymi wypowiedziami Jana Karskiego. Wyeksponowane zostały wątki związane z łódzkim okresem życia bohatera wystawy, w tym wspomnienia z lat młodości. W nowej odsłonie zostały przedstawione również zagadnienia związane z historią misji kurierskich podczas II wojny światowej oraz amerykański rozdział życia profesora. Najważniejszą wartością ekspozycji pozostaje kolekcja memorabiliów podarowana osobiście przez Jana Karskiego. Wernisaż wystawy zatytułowanej "...więcej niż bohater" odbył się 24 kwietnia 2014 r.

Projekt edukacyjny wokół postaci Jana Karskiego

Pobierz bezpłatny katalog

7652765476567657
7660766276657667
7668766976717672
7673767676787680
7684

Wystawa sfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Marek Edelman i Alina Margolis - Życie jest najważniejsze...
Wystawa opowiada o człowieku, który nigdy nie był bierny wobec otaczającej rzeczywistości, który poprzez nacisk na utrwalanie pozytywnych wartości gotowy był do poświęceń i odpowiedzialności obywatelskiej. Na ekspozycji znajdują się fotografie, meble oraz rzeczy osobiste Marka Edelmana i jego żony Aliny Margolis (uczestniczki powstania warszawskiego, lekarza pediatrii, działaczki społecznej m.in. organizacji Lekarze bez Granic, po 1989 założycielki Fundacji Dzieci Niczyje). Na wystawie prezentujemy również materiał ikonograficzny przedstawiający getto warszawskie w którym Marek Edelman spędził lata II wojny światowej. Zdjęcia udostępnione zostały przez Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie.

Marek Edelman - wraz z wybuchem wojny stał się jednym z przywódców socjalistycznej młodzieży żydowskiej w warszawskim getcie; jeden z pierwszych instruktorów grup bojowych Bundu; począwszy od 1942 roku członek Komendy Żydowskiej Organizacji Wojskowej (ŻOB); jeden z organizatorów i dowódców akcji zbrojnej prowadzonej w getcie warszawskim w kwietniu i maju 1943 roku, Następnie, w sierpniu 1944 roku żołnierz powstania warszawskiego; jedyny członek sztabu głównego ŻOB mieszkający po wojnie w Polsce: działacz społeczny i polityczny, lekarz kardiolog.

Marek Edelman powiedział "W zasadzie najważniejsze jest życie, a jak już jest życie, to najważniejsza jest wolność, a potem oddaje się życie za wolność. Wtedy już nie wiadomo, co jest najważniejsze".

 

Władysław Stanisław Reymont - Władysław Stanisław Reymont i Ziemia obiecana
Władysław Stanisław Reymont (1867-1925) był polskim pisarzem, współpracownikiem m.in. „Kuriera Codziennego”, „Głosu” i „Tygodnika Ilustrowanego” oraz laureatem Nagrody Nobla. Jako wnikliwy obserwator, w swoich powieściach podejmował takie tematy jak: spirytyzm (Wampir), ludomania (Chłopi), antyurbanizm (Ziemia obiecana) czy podróżowanie (Marzyciel). Reymont był od urodzenia związany z ziemią łódzką, a w kwietniu 1896 roku przeprowadził się na kilka miesięcy do Łodzi, aby zmierzyć się z napisaniem powieści o fascynującym go „kosmopolitycznym młynie”. W książce Ziemia obiecana Łódź została uwieczniona przez pisarza, jak niewiele miast w dziejach literatury. Dynamicznie rozwijająca się metropolia, zaludniona przez wielokulturowe tłumy nie jest tylko tłem do wydarzeń, a samym bohaterem powieści. Chociażby za opis Łodzi w Ziemi obiecanej, który do dziś stanowi wzór opisu literackiego, Reymontowi należy się miejsce w Panteonie Wielkich Łodzian. Ekspozycja, prezentująca życie i twórczość literacką noblisty, mieści się w dawnym męskim saloniku karcianym, wyposażonym w autentyczne meble, należące do rodziny Reymontów. Wystawa przedstawia m.in. reprodukcje fotografii pisarza, jego najbliższych, honorowe odznaczenia, a także różnojęzyczne wydania największych dzieł Reymonta. Na ekspozycji znajdują się również fotosy z filmu Ziemia obiecana Andrzeja Wajdy, w którym wnętrza Pałacu Poznańskich zagrały same siebie. Doskonałym uzupełnieniem wątku filmowego wystawy są fotografie z imprezy z udziałem reżysera i odtwórców głównych ról, która miała miejsce w Muzeum Historii Miasta Łodzi w 25 rocznicę premiery Ziemi obiecanej.

 

_mg_2703_mg_2705_mg_2708_mg_2709
_mg_2710_mg_2714_mg_2719dsc_0006
dsc_0177dsc_0179reymont


Julian Tuwim - A ja Łódź wolę! Literackie ślady Juliana Tuwima
Julian Tuwim (1894-1953) był polskim poetą żydowskiego pochodzenia, jednym z najpopularniejszych twórców dwudziestolecia międzywojennego. Wraz z przyjaciółmi po fachu założył kabaret Pikador oraz grupę literacką Skamander. Współpracował z tygodnikiem „Wiadomości Literackie”, a także tłumaczył poezję z rosyjskiego, niemieckiego, francuskiego i łaciny. Urodził się w Łodzi i był związany z tym miejscem intymnymi uczuciami rodzinnymi, młodzieńczymi przyjaźniami i miłościami oraz pierwszymi fascynacjami intelektualnymi i literackimi. Sentyment dla rodzinnego miasta, tak czytelny w twórczości wielkiego Skamandryty, wpisuje go w poczet Panteonu Wielkich Łodzian. Ekspozycja została zaaranżowana w saloniku bilardowym wyposażonym w meble, pochodzące z okresu międzywojennego – biurko i lampę. Zachowało się także wieczne pióro ze złotą stalówką należące do Tuwima. Zbiór dokumentów prezentowany na wystawie dotyczy głównie emigracyjnego rozdziału życia poety na kontynencie amerykańskim. Są tu cenne rękopisy, listy od pisarzy i wydawców, maszynopis Kwiatów polskich z odręcznymi dopiskami autora, a także pierwsze wydania książek poetyckich z dedykacjami dla przyjaciół oraz skórzaną teczkę z papierem listowym z naniesionym imieniem i nazwiskiem poety. Ekspozycję wzbogacają liczne fotografie Tuwima, udostępnione przez Muzeum Literatury w Warszawie.

 

_mg_2621_mg_2634_mg_2641_mg_2643
_mg_2644_mg_2648_mg_2654dsc_0061
dsc_0068dsc_0085dsc_0091dsc_0093
tuwim


Jerzy Kosiński - Życie jak bestseller
Jerzy Kosiński (1933-1991) był wywodzącym się z żydowskiej rodziny pisarzem, tworzącym w języku angielskim. Jego kontrowersyjne książki tj.: Malowany ptak, Wystarczy być czy Kroki stały się w bestsellerami, a ich autor otrzymał szereg najbardziej prestiżowych światowych nagród literackich i filmowych. Kosiński znany jest także jako fotograf, wykładowca uniwersytecki, a przede wszystkim jedyny w swoim rodzaju skandalista. Artysta urodził się w Łodzi w rodzinie Lewinkopfów, która zmieniła nazwisko w czasie II wojny światowej, kryjąc się przed napływającą falą Zagłady. Wrócił do rodzinnego miasta dopiero w 1947 roku, gdzie skończył Gimnazjum im. Stefana Żeromskiego, a następnie dwa fakultety na Uniwersytecie Łódzkiem. Zanim na 31 lat wyjechał do Stanów Zjednoczonych, by tam stać się ulubieńcem Amerykanów, ukształtowało go łódzkie środowisko akademickie i artystyczne. Dlatego w Panteonie Wielkich Łodzian, w jednym z pokoi mieszkalnych Pałacu, prezentowana jest kolekcja pamiątek po wybitnym twórcy, przekazana do Muzeum przez żonę Catherine von Frauenhofer-Kosiński (Kiki), po jego samobójczej śmierci. Ekspozycja zawiera bogaty materiał ikonograficzny związany w dzieciństwem, młodością i edukacją w Polsce, a także dojrzałym życiem twórczym w Ameryce (m.in.: fotografie pisarza z Andy Warholem, Czesławem Miłoszem, Romanem Polańskim czy Arthurem Millerem). Na wystawie znajdują się także dokumenty, listy, książki w wielu językach, liczne nagrody, przedmioty osobiste oraz materialne dowody jego różnorodnych pasji (m.in. narciarstwo czy fotografia).

 

_mg_2501_mg_2503_mg_2505_mg_2508
dsc_0025kosiskipict0001

 

Karl Dedecius - Między dwoma przylądkami mowy
Karl Dedecius (1921-2016) był najwybitniejszym tłumaczem i znawcą polskiej literatury w Niemczech, a także twórcą i pierwszym dyrektorem Niemieckiego Instytutu Kultury Polskiej w Darmstadt. Przetłumaczył dzieła ok. 300 pisarzy polskich, m.in. Mickiewicza, Miłosza, Szymborskiej, Różewicza, Leca, Herberta i Wojtyły. Wydał 50-tomową serię Polnische Bibliothek (Biblioteka Polska). Opublikował ponad 100 pozycji książkowych, w tym liczne antologie (m.in.: Panorama literatury polskiej XX wieku), książki poetyckie twórców polskich oraz zbiory esejów o piśmiennictwie polskim XX wieku. Dzięki swemu posłannictwu tłumacza przez dziesięciolecia budował porozumienie polsko-niemieckie, przybliżał czytelnikowi niemieckojęzycznemu wielowiekowy dorobek literatury polskiej. Urodził się w Łodzi w rodzinie Niemców i choć po wojnie nie wrócił do rodzinnego miasta, był jednym z najbardziej znanych łodzian na świecie. Jako autor hasła: „Łodzianie wszystkich krajów łączcie się”, otrzymał swoje miejsce w Panteonie Wielkich Łodzian. Na wystawie, mieszczącej się w jednym z pokoi mieszkalnych Pałacu, znajdują się zdjęcia ilustrujące nierozerwanie związaną z Łodzią młodość Dedeciusa. Można znaleźć tu również liczne książki wydane i napisane przez wybitnego tłumacza oraz przyznane mu odznaczenia, medale, dyplomy i doktoraty honoris causa. Niezwykle ciekawą częścią ekspozycji są listy, kartki pocztowe, wyklejanki i telegramy, dokumentujące kontakty Dedeciusa z najwybitniejszymi polskimi poetami.

 

_mg_2490_mg_2495_mg_2496_mg_2497
dedecius


Galeria Muzyki im. Artura Rubinsteina
W skład Panteonu Wielkich Łodzian wchodzą wystawy poświęcone znakomitym literatom, dyplomatom, wykładowcom, tłumaczom, a także muzykom. Tym ostatnim poświęcona jest Galeria Muzyki im. Artura Rubinsteina, mieszcząca się w apartamentach mieszkalnych, małej jadalni i pokoju kominkowym. W Galerii można obejrzeć największą na świecie kolekcję pamiątek po genialnym pianiście urodzonym w Łodzi - Arturze Rubinsteinie (wystawa Muzeum Mistrza Artur) oraz otwartą 15 listopada 2014 r. ekspozycję "Aleksander Tansman - warsztat kompozytora", poświęconą jednemu z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku, która powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

_mg_2429_mg_2430_mg_2433_mg_2437
_mg_2448_mg_2449_mg_2453_mg_2455
_mg_2458_mg_2459_mg_2460_mg_2461
_mg_2482_mg_2483rubinstein




EmailDrukuj Share on FaceBook

Na skróty

Zobacz też:

Biuletyn

Zapraszamy do lektury biuletynu, w którym znajdziecie Państwo informacje o aktualnych wystawach, wydarzeniach, spotkaniach i koncertach

Szukaj:

Oddziały Muzeum