Nasz dom, nasz blok. Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego 1933/2023
26 lutego 2023 - 28 maja 2023

Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego (1928-1931) jako jedno z pierwszych w Polsce realizowało koncepcję nowoczesnego zamieszkania wzorowanego na rozwiązaniach europejskich tego czasu. Szczególnego znaczenia nabrało w międzywojennej Łodzi  ̶  ośrodku przemysłowym, zanieczyszczonym, o złych warunkach mieszkaniowych.

Budowę założenia zainicjowały władze miasta, wpisując ją w polityczną strategię, odpowiadającą jednocześnie na rzeczywistą potrzebę poprawy jakości życia robotników. Miało ono jednak zaspokajać nie tylko potrzeby bytowe, ale inicjować nowy ład architektoniczny i społeczny, formować zaangażowanego w sprawy publiczne obywatela. Choć z przyczyn finansowych program społeczny został ograniczony, a mieszkańcami zostali nie robotnicy, a inteligencja, to doszło do uformowania nowego typu społeczności odpowiedzialnej za dobro wspólne.

Osiedle stanowiło ważny głos w dyskusji o kształcie zbiorowego zamieszkania. Wpisywało się w praktyki modernizacyjne II Rzeczpospolitej, wytyczając jej własne ścieżki. Rangę, którą zyskało podkreśla fakt, że reprezentowało Polskę na wystawie Die Wohnung für das Existenzminimum (Mieszkanie najmniejsze, Frankfurt, 1929) wraz z dwoma doskonale znanymi dziś założeniami – Warszawską Spółdzielnią Mieszkaniową i Gdyńską Spółdzielnią Mieszkaniową. Mimo, że nie zostało zrealizowane w całości, nie zmieniło radykalnie złej sytuacji mieszkaniowej w Łodzi, to ustanawiało nowe wzorce mieszkaniowe i praktyki miejskie.

Współcześnie przestrzeń ta zachowała wiele ze swoich walorów. Po latach zapomnienia, przywraca się o niej pamięć. Osiedle dziś jest zabytkiem, ale i żywą tkanką miejską, istotną dla działań lokalnej społeczności. Historyczna przestrzeń wspomaga budowę tożsamości i kreuje genius loci tego miejsca.